Özellikle “Başarıda Arkadaş Seçimi” kitabımızdan sonra gerek konferanslarda ve gerekse kitabımızı okuyan öğrenci velileriyle bir araya geldiğimizde, en çok yakındıkları konulardan biri de çocukların yanlış arkadaş seçimidir. Bundandır ki benim kitabı en çok veliler alıp çocuklarına okutuyor, yanlış arkadaştan kurtarmak için.
Arkadaş; bir işte birlikte bulunanlardan her biri, yoldaş, tanış, tanıdık, dost, ahbap, refik, yaren, sağdıç veya birbirlerine karşı sevgi ve anlayış gösteren kimselerden her biri olarak tanımlanmaktadır.
Samimiyetine güvenilen kişiler olarak düşündüğünüzde arkadaşı, size yanlış yapmayacak ve sizi devamlı iyiye ve güzele sevk edecek kişiler olarak tanımlayacaksınız. Böyle tanımladığınız zaman da aslında samimiyetine güvenmediğiniz ve size yanlış yapan; iyiye, güzele sevk etmeyenlerin de gerçek arkadaşınız olmadığını göreceksiniz.
Arkadaş seçimi hem dünyevi hayatımızı hem de ebedi hayatımızı olumlu ya da olumsuz bir şekilde etkileyebilir.
Resulullah (S.A.V.) buyurdular ki: "Kişi dostunun dini üzeredir. Öyleyse her biriniz, kiminle dostluk kuracağına dikkat etsin.” (Ebu Davud, Edeb 19) Bu hadis, arkadaşlığın ehemmiyetine dikkat çekmektedir. O kadar ki arkadaşlar birbirine ciddi tesirlerde bulunabilirler. Arkadaşlık neticesinde “Din”le ifade edilen itikat, âdet, siret, ahlâk gibi hususlarda benzemeler meydana gelmektedir. Aynı zamanda başarı ve başarısızlık da sizin arkadaşlarınızın bu işlere bakış açısına bağlıdır. Bu sebeple hadisin devamında, sıkı dostluk kuracağımız kimsenin ahvalini iyice bir tetkik ve teemmülden geçirip, ondan sonra dostluğa başlamamız tavsiye buyurulmaktadır. Bu konuyu açıklayan başka bir hadiste de Resulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: “Kişi sevdiği ile beraberdir.” Yani bir şeye ihtimam gösteren herkes istese de istemese de yaratılış icabı ona tabi olur. Kim bir kavmi veya bir kişiyi ihlâsla severse o da onların zümresindendir. Hatta onların amellerini yapmamış olsa bile. Çünkü kalben yakınlık sabit olmuş olur. İyi arkadaşla, kötü arkadaşın karşılaştırmasını yapan Allah Resulü (s.a.v.), konuyla ilgili diğer bir hadis-i şerifte ise iyi ve kötü arkadaşın insan üzerindeki etkisini güzel bir teşbihle şöyle anlatmıştır: “İyi arkadaşla kötü arkadaşın misali, misk satıcısı ile demirci körüğüne benzer. Misk satıcısından misk satın almasan bile mutlaka kokusu sana ulaşır. Demirci körüğü ya evini ya elbiseni yakar. Hiçbiri olmasa bile onun pis kokusu sana mutlaka ulaşır.” (Müslim, Birr 146)
Bir İspanyol atasözü: “Kurtla yatan ulumayı öğrenir.” derken bir Alman atasözü ise “Güvercin, kargalarla arkadaşlık yaparsa tüyleri beyaz kalır, fakat kalbi kararır.” diyerek kötü arkadaşlıkların insan hayatı üzerindeki etkisini özetlemektedirler.
İslâm mütefekkirlerinden İmam-ı Gazali de “Terbiyenin aslı ve esası, çocukları kötü arkadaşlarından korumaktır.” diyerek çocuk terbiyesinde arkadaşlığın önemine değinmiştir.
Bunlara benzer örnekler çoğaltılabilir. Başarı açısından ele aldığımızda ise çevremizde kötü arkadaş seçimi yüzünden başarıyı kaybeden, hayatı kararan, birçok kişiyle karşılaşabiliriz.
Günümüz araştırmaları başarıda; anne ve babanın, öğretmenlerin, eğitimcilerin rolünün yanı sıra arkadaş seçiminin de büyük rol oynadığını göstermektedir. Hatta ve hatta anne baba ve öğretmenlerin yoğun çabasına rağmen yanlış arkadaş seçimleri yüzünden bir türlü başarılı olamayan gençlerle karşılaşıyoruz ya da tam tersi; anne baba, çocuğu çok fazla önemsemiyor, öğretmen ise bazen mesaiyi bitirmenin derdinde olabiliyor ama çocuğun yaptığı iyi arkadaşlık seçimi kendisine başarının kapısını aralayabiliyor. Arkadaşlarının dikkat, düzen, çalışma aşkı kendisini tetikleyebiliyor ve başarıyı yakalayabiliyor.
Öğrencinin en çok samimi olduğu 5 arkadaş onun bütün hayatını etkiliyor.
Arkadaş seçiminin öğrencinin hayatındaki önemi elbette ki çok önemlidir. Başarılı olmak için çocuğunuzun hayatında atması gereken önemli adımlardan bir tanesi de doğru arkadaş seçimidir. Yapılan bilimsel araştırmalar, kişinin en çok vakit geçirdiği 5 arkadaşının hayatı nasılsa, kişinin hayat kalitesinin de onların ortalaması olacağını göstermiştir. Onlar gibi düşünür, onlar gibi konuşur, onlar kadar kazanır ve onlar gibi yaşar. Çocuğunuzun hayatını ve başarısını da bu kriterlere göre değerlendirebilirsiniz. En sık irtibatta olduğu 5 arkadaş ne ise çocuğunuz da odur.
Bu yüzden çocuğun kendine ait birçok kriteri olsa bile en çok görüştüğü 5 arkadaşının ortak karakterleri onun yaşamını şekillendirecektir. Onun için başarılarda ve bütün hayatta; arkadaş seçimi, üzerinde ehemmiyetle durulması gereken bir konudur.
“Çocuğunuzun hayatında en çok irtibat kurduğu 5 kişi onu neye yönlendiriyor?” sorusunu kendinize sorup, ona göre hareket etmelisiniz.
Bu yüzden arkadaş seçimi çocuğun başarısı için çok önemlidir ve çocuğun hayatını olumlu ya da olumsuz etkileyebiliyor. Buna binaen anne babaların çocuğun arkadaş çevresine karşı duyarlı olması ve sık sık kontrol ederek, çocuğunun yanlış arkadaşlarla yanlışlara düşmesine engel olmaya çalışmalıdır.
Selametle kalın.