Asr-ı Saadetten Çıra Meselesi ve Teknoloji Kullanımı
Teknolojinin gelişmesiyle farklı alanlarda kullanımı çeşitli tartışmaları da beraberinde getiriyor. Gençlerin teknoloji bağımlılığı ve beraberinde getirdiği olumsuzluklar akl-ı selim insanları bu konuyu biraz daha düşünmeye zorluyor.
Öncelikle teknolojinin kullanımıyla ilgili şu kıssayı hatırlamakta fayda var. Asr-ı saadette Peygamberimiz (sav.) zamanında gaz lambası bile olmadığından hurma dallarını yakıp evleri aydınlatıyorlardı. Bir gün bir sahabe mescide o güne kadar kimsenin görmediği bir kandil getirdi. Basit bir sistemle çalışan bu kandil, içine zeytinyağı konup fitil sarkıtılan bir kaptan meydana geliyordu. Bu basit alet, o zamanın insanlarını büyüleyecek kadar etkilemişti.
Sahabelerin bir kısmı bu işin bir bidat olduğunu düşündüler, İslam’da olmadığını da düşünerek şüpheye düştüler. Hatta bunu getiren sahabenin de Hıristiyan diyarından getirdiğini, bunun İslam’a uygun olamayacağını düşünerek kuşkulandılar. Hatta Resulullah (sav.) geldiğinde buna bayağı kızacak diye de içlerinden geçirdiler.
Peygamberimiz mescide gelip bu icadı gördüğünde bu icadı kimin getirdiğini sordu? “Temim ed’Dari, Şam’dan getirmiş.” dediler. Peygamberimiz ona dönerek: “Sen bizim gecemizi aydınlattın, Allah da seni aydınlatsın.” buyurdu.Ardından Peygamberimiz ekledi: “Bir kızım olsaydı sana verir, seni damat edinirdim.” dedi.
Peygamberimiz (sav.) aslında burada sadece o kişiye değil, tüm yeni girişim ve buluşlara da övgüde bulunuyordu. İslamiyet aslında teknolojiye ve gelişime her zaman açık olmuştur. Yani yenilik, hangi düşünce ve akımdan geliyorsa gelsin, insanlığa faydalı olduğu müddetçe onu desteklemiştir.
Günümüzde de malumunuz teknoloji bayağı ilerledi. O kadar ilerledi ki daha önce yazmış olduğum “Başarıda Arkadaş Seçimi” kitabımda değindiğim gibi arkadaşlık meselesinin büyük bir bölümüne de icat etmiş olduğu sanal âlemle hâkim olmuş durumdadır. Hâl böyle olunca sanal âlemde, görünen alemden belki de daha tehlikeli bir arkadaş grubuyla karşı karşıya kalabiliyoruz.
Teknolojiyi Niçin Kullanacağız?
Hayatımızın her anında olduğu gibi neyi, niçin yaptığımızın bilincinde olarak yaşamamız lazım, “bir işi niçin yaptığımız” sorusuna hayatımızın her alanında ikna edici bir cevap verebilirsek hayatımızı faydalı yönlere kanalize ettirebiliriz.
Teknolojide de bu böyle olmalıdır. Öncelikle şunu iyi fehmetmemiz lazım. Biz teknolojiyi niçin kullanacağız? Özellikle öğrencilere verdiğim “Başarıda Arkadaş Seçimi” konferanslarında konunun daha iyi anlaşılması için şu örneği veriyorum:
Temim ed’Dari’nin getirdiği çırayı sahabeler, mescidi aydınlatmak yerine ateşe vermek için kullansaydılar elbette Fahr-i Kâinat (sav.) bunu uygun görmezdi. Ama sahabeler onu faydalı bir iş olan aydınlatmada kullandıkları için övgüye mazhar oldular.
Teknolojinin de elbette çok zararlı yönleri var ama şüphesiz çok faydalı ve hayatı kolaylaştırıcı, rahatlatıcı yönleri de var. Biz teknolojiyi bize faydalı olan yönlerde kullanırsak ebette bizleri aydınlatacak ve yardımcı olacak, aksi takdirde olumsuz yönlerde istimal edersek hayatımızı karartacak ve bize faydasından çok zararı olacak.
Zaman Kaybına Dikkat
Teknolojiyi kullanırken özellikle zaman kaybına çok dikkat etmek lazım. Zira başarı yolunda yürüyecek insanların en önemli ihtiyaçlarından biri de zamandır. Sanal âlemde zararlı şeyler yapmıyor olsanız bile orada gereksiz olarak harcadığınız zamanınız size kayıp olarak yetecektir.
Bir soruyla bile sınavların kaybedildiği günümüzde birkaç soruyla sınavı kaybettiğiniz zaman sanal âlemde boşa geçen zamanın değerini daha iyi anlayacaksınız. Bu yüzden teknolojiyi kullanırken zamanınızın bilgisayar veya telefon veyahut televizyon başında boşa geçmemesine dikkat etmelisiniz. “E hocam, biz zararlı şeyler izlemiyoruz, faydalı şeyler izliyoruz ya da bilgisayarda, telefonda yararlı işler yapıyoruz.” dediğinizi işitir gibiyim. Doğru, ama vazife-i asliyeye odaklanmak diye bir kaidemiz var, asıl vazife başarılı olmak ise başarı için ders çalışmanız gereken vakti sanal âlemde heba etmemeniz lazım.
En Büyük Tehlike:
Kötü ve Tanımadığımız Kişilerle Arkadaşlık
Sanal arkadaşlıkların en büyük tehlikelerinden biri de tanımadığımız ve bize hem maddi hem manevi zarar verebilecek kişilerle arkadaşlık kurabilme tehlikesiyle bizleri karşı karşıya bırakmasıdır. Hatta dolandırıcıların son zamanlarda en çok kullandıkları yöntemlerden biri de sosyal medya hesapları üzerinden kişileri dolandırmaktır. Sizin en yakın arkadaşınızmış gibi görünüp, hatta bazen en samimi olduğunuz arkadaşlarınızdan birinin adını kullanıp size farklı yöntemlerle yaklaşıp zarar verebiliyorlar. Hayatınıza ciddi zararlar verebilir, hayatınızın bir kısmını tümüyle alt üst edebiliyorlar.
Her Şeyde Olduğu Gibi Teknolojide de Vasat Olmak
Teknoloji, yerinde ve faydalı işlerde kullanıldığı müddetçe Cenab-ı Hakk’ın bizlere bu zamanda bahşettiği en büyük nimetlerden biridir. Her şeyde olduğu gibi teknolojiyi; televizyonu, telefonu, bilgisayarı kullanırken de vasat hareket etmeyi bilmeliyiz. Ne aşırı olup bize zarar verebilecek hâle getireceğiz ne de hiç kullanmayıp nimetlerinden mahrum kalacağız; vasat ölçülerde gerektiği zaman ve ihtiyacımız dairesinde kullanacağız.