Genel

MİLLİ EĞİTİMİN MİLLİLEŞMESİ ÜZERİNE TEKLİFLER

Beytiye Nurgül EKİNCİ

15.09.2021
3

Hz. Adem’den başlayarak Allah Teâlâ, eğitimin merkezine Peygamberleri yani öğretmenleri koymuştur. Son Peygamber Hz. Muhammed Mustafa (sav)’dan sonra ise Peygamberlerin mirasçıları alimler, bu görevi devam ettirmiştir. Bu tecrübeden transferle nitelikli öğretmenlerin merkezde olduğu her tarihsel süreç, olumlu neticelere kapı aralamıştır. Buna imkan için yeni bir ‘öğretmen yetiştirme’ stratejisi geliştirilip, dar sahada örnekleri olan ‘Öğretmen Akademisi’ kurumsal bir kimlik kazanmalı ve akademinin formasyon süresi çağın ihtiyaçlarına ve pratiğine yönelik olarak geliştirilmeli. Akademiyi bitirenler -mutlaka- atanmalı. Akademide geçen süre ‘Yüksek Lisans’ olarak kabul edilmeli. Akademisyenlerden istifade edildiği gibi sahanın tecrübeli öğretmenlerinden de istifade edilmeli.
Öğretmenin niteliği ile doğru orantılı olarak kıymeti de artırılmalı. Kitaplar, öğretmenin önüne geçirilmemeli. Öğretmenin kanaati ders geçmede önemli olmalı.
Öğrencinin öğretmeni, öğretmenin de öğrencisini seçebileceği bir sistem üzerinde çalışılmalı.
Öğretmene duyulan güven ortamı artırılmalı. Öğrenciyle birebir ve esastan iletişime geçilen ders dışı etkinlik ve çalışmalar için prosedürler mümkün olduğunca azaltılmalı.
Öğretmenler sözleşmeli olmalı, sendikal ve siyasal menfaatler için eğitime katkısı olmayan -bilakis yük olan- ve sözleşme şartlarına uymayanlar, duruma göre uyarılmalı veya sözleşmeleri yılsonunda feshedilmeli.
Öğretmenlerin sendikalaşması yerine, kendi aralarında birlik, beraberlik ve istişare imkanını pekiştirerek tecrübe paylaşımına vesile olacak yeni bir yapı üzerinde çalışılmalı.
Yaygın eğitimi, belge dağıtan bir sistemden çıkartacak kültürel mirasımızdaki fütüvvet ve ahilik gibi değer ve formasyon merkezli kazanımlar, çağa uygun olarak güncellenmeli.
Meslek liseleri için, mecburi lise yerine mecburi mesleki eğitim şartı getirilmeli.
Okul türlerine göre müfredat esnek olmalı. Müfredatta zümrelere bırakılan alan ve inisiyatifgenişletilmeli.
Her ihtiyacı karşılanan öğrenci yerine ihtiyaçlarını kısmen de olsa karşılayabilen, birlikte iş yapma becerisi yüksek, fedakârlığı erdem olarak gören diğer-gam öğrenciler yetiştirilmeli.
Yönetici seçiminde ehliyet ve liyakate son derece önem verilmeli, yönetici seçiminde sendikal yapılanmaların ve saha dışı etmenlerin etki ve nüfuzu bertaraf edilmeli.
Yöneticiler şartları daha önceden belirlenmiş ve akredite edilmiş standartlarca, istekliler arasından belirlenmeli. Kontrol mekanizması olarak da yeni döneme devam etmesi konusunda öğretmen, öğrenci ve velilerin yapacağı değerlendirmeler dikkate alınmalı.
Tüm idarecilerin sözleşmeleri bir yıllık olmalı, uygun görülenlerin süreleri uzatılmalı.
Tüm atamalarda siyasetin, sendikaların ve iltimasın etkisi azaltılmalı.
Eğitimi zile, saate, sınıfa ve sıraya mahkûmiyetten kurtarıp sanal mecranın her türlü avantajından istifade etmeli; güzel sanatların ve sporun her türlüsünü temel beceri ve yeterlilikler çerçevesinde öğrenciye transfer etmeli.
Mecburi dersleri olabildiğince azaltmalı, seçmeli dersleri imkânlar nispetinde çoğaltmalı.
Amaçlar ‘bilgi kazandırmak’ yerine ‘davranış kazandırmak’ olarak revize edilmeli, programlar esnek olmalı. Sınıf geçme yerine ders geçme sistemi getirilmeli. Öğretmen sınavın sayısına ve şekline zorlanmamalı.
Öğretmenler için dezavantajlı bölgelerde çalışmak cazip hale getirilmeli, mecburi hizmet yerine ‘Gönüllü Hizmet’ prensibi getirilmeli, gönüllülük özendirilmeli.
Her üstün astına ‘Teşekkür, Taltif, Takdir, Onur, Şükran’ vb. belgeleri verme hakkı olmalı.
Milli Eğitim müdürleri, eğitimle ilgili rutin işlerinde vali yardımcısı veya valiye bağımlı olmadan proaktif ve inisiyatif alarak hareket edebilmeli.
Şura kararları dikkate alınmalı, sürekli ve dinamik olmalı ama şuraya katılacakların reel kıstasları da olmalı.
Çok mecbur kalınmadıkça usul, yöntem ve stratejiler, kısa vadeli olarak değiştirilmemeli.
657 Sayılı Kanun, eğitim çalışanları açısından yeniden değerlendirilmeli.